Οι Γραφές του Αύριο

…γιατί το Σήμερα πέρασε και το Χθες δεν ήρθε ακόμη

O συγγραφέας μπροστά από τις γραμμές του

Posted by Alecos Papadopoulos στο Δεκέμβριος 17, 2008

Ένας συγγραφέας έχει την εξής θεμελιώδη σχέση με τα βιβλία του: τα γράφει. Δεδομένου τούτου, είναι αμφισβητήσιμο το αν θα πρέπει ακολούθως να ανοίγει το στόμα του και να μιλά γι αυτά που έγραψε. Όμως, ξανά και ξανά έχει αποδειχτεί ότι οι αναγνώστες και οι πιθανοί αναγνώστες ενός βιβλίου ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για τον συγγραφέα ως άνθρωπο αλλά και για τη συγγραφική διαδικασία. Τους ενδιαφέρει να μάθουν πώς του ήρθε η έμπνευση για το βιβλίο και για επιμέρους σκηνές, ποια γεγονότα συνέβησαν στη ζωή του καθώς το έγραφε, τι τον συνεπήρε καθώς το έγραφε…

Μπορεί κανείς να υποστηρίξει ότι τέτοιες πληροφορίες προσφέρουν ερμηνευτικές στους αναγνώστες για να κατανοήσουν «καλύτερα» το βιβλίο –άποψη που υπονοεί σιωπηρά ότι υπάρχει μία ανάγνωση του βιβλίου, αυτή που είχε στο μυαλό του ο συγγραφέας, και οι αναγνώστες καλούνται να ανακαλύψουν αυτή τη μία ανάγνωση. Σαν να είναι δηλαδή το βιβλίο ένα μυστήριο του οποίου η απόλαυση έγκειται στη λύση του, και όχι μια χειροβομβίδα λιγότερο ή περισσότερο δομημένων ερεθισμάτων που σκοπεύουν να διαταράξουν το πνεύμα. Μπορεί επίσης να υποστηριχθεί ότι τέτοιες πληροφορίες και μια τέτοια γνωριμία με τον συγγραφέα προσδίδουν φιλοσοφική διάσταση στην εμπειρία της ανάγνωσης δίνοντας τη δυνατότητα στον αναγνώστη να αναλύσει και να αντιστοιχίσει το βιβλίο με τον συγγραφέα, εμβαθύνοντας στο ποιες ανθρώπινες καταστάσεις παράγουν τι λογοτεχνήματα…

…Αλλά στην πραγματικότητα, άλλο είναι το σημαντικό κίνητρο. Οι άνθρωποι αγωνιούν να μάθουν τις προθέσεις των άλλων –διότι οι προθέσεις των ανθρώπων είναι άγνωστες, και η ανθρώπινη βούληση με άγνωστες προθέσεις μπορεί να είναι επικίνδυνη. Η σχέση των αναγνωστών με το αποτέλεσμα –το βιβλίο- βιώνεται ως λειψή αν δεν μάθουν και την πρόθεση από την οποία ξεπήδησε αυτό το αποτέλεσμα.

Με άγνωστες τις προθέσεις του συγγραφέα, το βιβλίο μπορεί να είναι επικίνδυνο, διότι νιώθουμε ότι ίσως να μας επηρεάζει με τρόπους που δεν συνειδητοποιούμε. Αν όμως γνωρίζουμε τις προθέσεις, αυτομάτως μπορούμε να το βαφτίσουμε, να το κρίνουμε, να το τακτοποιήσουμε, να το αφοπλίσουμε αν χρειαστεί. Βάζουμε λοιπόν τον συγγραφέα μπροστά από τις γραμμές του, και του ζητάμε να επιτεθεί, να αμυνθεί, να στραβοπατήσει, να εξηγήσει, να γοητεύσει, να δικαιώσει το ότι διαβάσαμε το βιβλίο του, να μας πείσει να το διαβάσουμε…Εντάξει λοιπόν. Το έκανα και θα το ξανακάνω.

Πρώτα στην Ερμούπολη, τον Οκτώβριο. Εκεί ο Βαγγέλης Ευαγγελίου έκοψε και έραψε αποσπάσματα από τα διηγήματα του ΛΑΘΟΣ ΟΔΗΓΙΕΣ σε ένα εμπνευσμένο ενιαίο κείμενο. Η Μαρία Ντίνου (και όχι ο Σωτήρης Κακάτσης τελικά) μίλησε λιτά για το βιβλίο, περπατώντας σε terra incognita. Και μετά ήρθε η ώρα της προπαγάνδας: o συγγραφέας μίλησε πολύ λιγότερο για τα όσα ανέφερα προηγουμένως και πολύ περισσότερο για το γιατί γράφει επιστημονική φαντασία, γιατί η επιστημονική φαντασία είναι ένα σημαντικό λογοτεχνικό είδος, πως εφ, τι εφ… Γνώριμο σκηνικό για ένα κατ’ ουσίαν άγνωστο λογοτεχνικό είδος στην εντόνως λογοτεχνίζουσα χώρα μας.

Μετά στα Γιάννενα, τον Δεκέμβριο. Εδώ ο Δημήτρης Σπυρίδωνος έκανε μια εποπτική παρουσίαση του βιβλίου, με τον συγγραφέα να διαβάζει ενδιαμέσως αποδεικτικά αποσπάσματα. Η συζήτηση που ακολούθησε ήταν, συγκριτικά με την Ερμούπολη, περισσότερο λογοτεχνική, με ερωτήσεις για επιμέρους διηγήματα και για τις προσδοκίες του συγγραφέα από τον αναγνώστη, αλλά και με προβληματισμούς για την πορεία της ανθρωπότητας στο άμεσο μέλλον, από ένα κοινό ηλικιακά κατεσπαρμένο. Λίγες ημέρες μετά, δημοσιεύτηκε στην τοπική εφημερίδα ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΣ ΑΓΩΝ ρεπορτάζ από την παρουσίαση αλλά και συνέντευξη του Αλέκου Παπαδόπουλου.

Σε κάθε παρουσίαση, μοιράστηκε στους παριστάμενους από ένα ανέκδοτο διήγημα που είχε σχέση με την οικοδέσποινα πόλη, διηγήματα που ανήκουν στον κύκλο των Τεχνοτεκτόνων. Πιο ταιριαστό από σοκολατάκια.

Άξιζε τον κόπο, τον χρόνο, το χρήμα, το ταξίδι; Φυσικά. Αν προσέξατε, προηγουμένως ανέλυσα τους λόγους για τους οποίους οι αναγνώστες αποζητούν τις παρουσιάσεις βιβλίων παρουσία του συγγραφέα. Δεν έγραψα όμως τίποτε για τους λόγους για τους οποίους οι συγγραφείς αποζητούν (και συμμετέχουν σε) αυτές τις παρουσιάσεις… αλλά αυτό είναι κάτι for me to know and for you to find out.

Μετά στη Θεσσαλονίκη. Ο καιρός είχε πλέον ανοίξει, ήταν άλλωστε λίγο πριν το Πάσχα, και…

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: