Οι Γραφές του Αύριο

…γιατί το Σήμερα πέρασε και το Χθες δεν ήρθε ακόμη

Μελβούρνη – Ημέρα #2 26/10/2008

Όταν βρίσκομαι στο εξωτερικό, σπανίως αναζητώ τα –συνήθως στο χώρο της εστίασης– ελληνικά ίχνη στην πόλη που με φιλοξενεί. w15the_greek_connection_webΔεν ψάχνω για τα greek taverna, greek bouzouki, greek mouzaka and souvlaki, όχι γιατί είναι απωθητικά –αν ο προφανής εκπρόσωπος, πχ των ΗΠΑ στο εξωτερικό είναι τα McDonalds, τα αντίστοιχα ελληνικά εστιατόρια έχουν πολύ πιο νόστιμο φαγητό– αλλά διότι αν ξεχαστώ και συστηθώ (που θα ξεχαστώ και θα συστηθώ) αυτομάτως αναγορεύομαι σε εκπρόσωπο μιας μακρινής πατρίδας, φαντασιωμένης και τεχνητά χρωματισμένης, για την οποία καλούμαι να ενημερώσω, δια της οποίας καλούμαι να συναδελφωθώ, ως προς την οποία καλούμαι να τοποθετηθώ με τρόπο ανώδυνο και επιφανειακό.

Όμως σήμερα συναντώ ταυτόχρονα τρεις γενιές ελλήνων μεταναστών στη Μελβούρνη, και ο κάποτε τρομακτικός κάποτε ακόμη χειρότερος ορισμός του Ντοστογιέφσκι για τον άνθρωπο («άνθρωπος είναι το ζώο που μπορεί να συνηθίσει τα πάντα», από το ‘Αναμνήσεις από το Σπίτι των Πεθαμένων’), έχει την τιμητική του: η προσαρμογή, μια λέξη στεγνή και συναισθηματικά αποφορτισμένη, είναι το ερμηνευτικό θεμέλιο της εξελικτικής βιολογίας και ταυτόχρονα η αμφισβήτησή της –διότι τίποτε στο βιολογικό, γονιδιακό επίπεδο δεν κινείται με τέτοια ταχύτητα όσο οι άνθρωποι που τυλίγονται στα νήματα του πολιτισμού μέσα στον οποίο ζουν κάθε φορά, όταν πλέον ό,τι είχε να επιβληθεί από τα γονίδια, έχει ήδη επιβληθεί.

Το ηλικιακό εύρος είναι από 21 μέχρι 91 έτη. Υπάρχουν γάμοι μικτοί, με αγγλοσαξονικό αίμα, και γάμοι ενδο-ελληνικοί. Παρατηρώ τα παιδιά, και βλέπω για άλλη μια φορά ότι τα ίχνη της καταγωγής στον φαινότυπο τείνουν να ακολουθούν το φύλο. Μητέρα ελληνίδα, πατέρας αγγλοσάξων: o γιος δεν έχει στο πρόσωπο και στο σώμα του τίποτε το «ελληνικό». Η κόρη, μόνο από τη Μεσόγειο θα μπορούσε να είναι.

Η σχέση με τη γλώσσα είναι ενδεικτική: όσο πιο νεαρά είναι τα μέλη της τρίτης γενιάς τόσο λιγότερο έως καθόλου μιλούν ελληνικά. Το σίγουρο είναι ότι τα αγγλικά μου είναι πολύ καλύτερα από τα ελληνικά τους. Η μεσαία γενιά μιλά ελληνικά αλλά αποφεύγει να το κάνει, μιας και με τα παιδιά τους μάλλον συνεννοούνται στα αγγλικά.

Τα παιδιά δείχνουν εντελώς προσαρμοσμένα στη χώρα και στη ζωή που ζουν, κι είμαι χαρούμενος γι αυτά –αν, επιπλέον, έχουν κατορθώσει ή θα κατορθώσουν στο μέλλον να αξιοποιήσουν τη σύνθετη καταγωγή τους για να ζήσουν μια πιο πλούσια πνευματικά ζωή, ακόμη καλύτερα. Αλλά το πνεύμα μας θα αναπνέει δια βίου την ατμόσφαιρα που το πότισε στα πρώτα χρόνια της ζωής του. Και ταυτόχρονα θα προσαρμοζόμαστε, θα συνηθίζουμε, τα πάντα.

Ή ίσως πάλι να προβάλω πάνω τους τα στερεότυπα που έχουμε για τους Έλληνες μετανάστες. Έχουν επισκεφθεί την Ελλάδα, τους αρέσει, θέλουν να ξανάρθουν, και «όταν γνωρίσεις τις αδελφές του θα δεις, είναι τόσο Αυστραλές», μου λένε (θα καταλάβετε αργότερα σε σχέση με ποιο θέμα), και αναρωτιέμαι ποια ακριβώς η… εθνική τους συνείδηση. Σ’ αυτό το περιβάλλον, η λέξη ακούγεται πραγματικά αστεία και πρέπει να κάνω προσπάθεια για να θυμάμαι ότι μετά τη θρησκεία ο δεύτερος πιο αιματηρός παράγοντας στην ανθρώπινη ιστορία είναι η εθνικότητα- φρόντισαν γι αυτό ο 20ος αιώνας και οι δύο παγκόσμιοι πόλεμοι.

Συζητώντας καταλαβαίνω πόσο σημαντικό έχει γίνει για την Αυστραλία και την κοινωνία της το θέμα των ιθαγενών Αμπορίτζιναλς. Αν και όταν μιλάνε γι αυτό δεν χρησιμοποιούν πρώτο πληθυντικό (διότι δεν ήταν οι έλληνες μετανάστες που τα θαλάσσωσαν με τους ιθαγενείς), βλέπεις ότι οι συζητήσεις γρήγορα οδεύουν προς το εκεί. Θα ήταν λάθος να γενικεύσω, αλλά αυτή εδώ η εκτεταμένη οικογένεια Ελλήνων βλέπει το όλο θέμα με συμπάθεια καθώς έμμεσα, οι κυρίαρχοι αγγλοσάξονες της χώρας ζητούν συγνώμη και αναγνωρίζουν όλες τις φυλές, τους λαούς και τις εθνότητες που έχουν συγκεντρωθεί και συνεχίζουν να συγκεντρώνονται εδώ.

Μαθαίνω ότι μετά τις πρόσφατες εκλογές, η παραδοσιακή τελετή «welcome to country» των Αμπορίτζιναλς για την υποδοχή ξένων στη χώρα τους, τελέσθηκε κατά την έναρξη των εργασιών του κοινοβουλίου. Δείτε το βίντεο, κι αν σας φανεί γελοίο ή τσίρκο αυτό που θα δείτε και θα ακούσετε, είναι ώρα να κοιτάξετε τα σοβαροφανή μούτρα σας στον καθρέφτη με τη δέουσα περιφρόνηση.

Το γεύμα ελληνικό, το πινγκ-πονγκ διεθνές, και έρχεται η ώρα να συναντήσουμε το γενεσιουργό παρελθόν. Τη μητέρα όλων αυτών των ανθρώπων. Ζει σε οίκο ευγηρίας στα περίχωρα της Μελβούρνης. Είναι 91 χρονών, ούτως ή άλλως μικρόσωμη, συρρικνωμένη και κυρτωμένη πλέον και με ύψος που πια δεν ξεπερνά το 1,20. Δεν πάσχει από άνοια, αλλά της είναι δύσκολο να συγκεντρωθεί. Όμως, όταν θέλει να βεβαιωθεί για κάτι, μου λέει την ίδια λέξη και στα αγγλικά. Έρχεται η ώρα να την πάμε στο δωμάτιό της. Δεν κινείται με αναπηρική καρέκλα, αλλά με τροχοφόρο πι. Μόνη της, και δεν θέλει και βοήθεια. Εκεί, παρατηρώντας έναν ζωντανό ανθρώπινο επίλογο να περπατά αργά και επίμονα, καταλαβαίνω ότι εκτός από τη σάρκα, που είναι πλέον εντελώς ασθενής, και το πνεύμα, που είναι κι αυτό λίαν απρόθυμο, η βούληση είναι αυτή που ορίζει τον άνθρωπο και τον εγκαταλείπει τελευταία –εξ ορισμού. Και μπορεί να γίνει ένα ανεπιθύμητο φορτίο.

Ο οίκος ευγηρίας χρηματοδοτείται από την Ορθόδοξη Εκκλησία. Φεύγοντας κοιτώ τα ονόματα των ενοίκων στα –ατομικά– δωμάτια, και δεν είναι μόνο ελληνικά, είναι και σλάβικα. Σέρβικα, υποθέτω. «Σέρβο κριστιανό ορτόντοξο» μουρμουρίζω, και εκπλήσσομαι δυσάρεστα για το πώς προσωπικές ιστορίες φρίκης και διωγμού έχουν μετατραπεί μέσα στο κεφάλι μου σε διασκεδαστική γλωσσική κακοδιατύπωση.

Επιστρέφοντας στην πόλη, βλέπω ξανά πόσο χαμηλή είναι. p17urban_space_webΚαι δεν το πιστεύω. Είναι κυριολεκτικά απίστευτο το πλήθος των μονώροφων & διώροφων κτηρίων – το έγραψα χθες, το ξαναγράφω. Σταματάμε σε ένα δισκοπωλείο όπου δύο cd τοπικών Αμπορίτζιναλς συγκροτημάτων βρίσκουν το δρόμο τους στην τσάντα μου. Δεν μιλάμε για παραδοσιακή μουσική, αλλά για σύγχρονους ρόκερς με αμπορίτζιναλ καταγωγή, και αντίστοιχη στιχουργική. Αλλά τι σημαίνει αυτό; Από αυτά που ακούω, η γενετική μίξη με τους Αμπορίτζιναλς είναι αρκετά εκτεταμένη. Υπάρχουν άνθρωποι που δηλώνουν Αμπορίτζιναλς έλκοντας μόνο το 1/8 της καταγωγής τους από τους ιθαγενείς. Μεταξύ άλλων, αυτό σημαίνει ότι τα χαρακτηριστικά του προσώπου ή το χρώμα του δέρματος δεν είναι ασφαλείς ενδείξεις για το ποιος είναι, νιώθει Αμπορίτζιναλ, και ποιος όχι. Παίρνω πίσω αυτό που έγραψα χθες, ότι τα παραδοσιακά όργανα στη συναυλία παίζονταν από λευκούς.

Φινάλε της ημέρας αναμενόμενο και προσδοκούμενο, σε τοπική παμπ, μπύρα σε ποτήρι, σαλτσίδια και τούρκικο ψωμί. Και καθόμαστε έξω σε εσωτερική αυλή καπνίζοντας αρειμανίως. Ο καιρός συνεχίζει να είναι εκπληκτικά καλός για τη Μελβούρνη και την εποχή.

-> Μελβούρνη – Ημέρα #3 27/10/2008

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: